Chuẩn bị gì trước khi học Ngôn ngữ Nhật: lộ trình từ lớp 12

Việc quan trọng nhất cần chuẩn bị trước khi học Ngôn ngữ Nhật lại không nằm ở tiếng Nhật: đó là giữ chắc các môn thi, thường là Toán, Ngữ văn và Tiếng Anh cho tổ hợp D01. Song song, bạn có thể học trước hai bảng chữ Hiragana, Katakana, thử ngành trong một tuần và tìm hiểu kỹ đề án tuyển sinh năm 2027.

Dưới đây là lộ trình theo từng giai đoạn, tính từ bây giờ (cuối tháng 9/2026) đến ngày nhập học năm 2027.

Tháng 10 đến tháng 12/2026: chốt hướng đi

Giai đoạn này trả lời hai câu: bạn có thật muốn học tiếng Nhật không, và bạn sẽ xét tuyển bằng tổ hợp nào.

• Làm bài thử bảy ngày. Học bảng Hiragana, tập chào hỏi, đọc tin tuyển dụng có yêu cầu tiếng Nhật… Bảy việc cụ thể nằm trong bài ngành Ngôn ngữ Nhật hợp với ai.
• Chọn tổ hợp. Nhiều trường xét D01 (Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh) và D06 (Toán, Ngữ văn, Tiếng Nhật). Nếu bạn mạnh khối xã hội, D14 hoặc D15 cũng có ở nhiều trường. Danh sách theo từng trường nằm trong bài ngành Ngôn ngữ Nhật xét tuyển khối nào.
• Kiểm tra môn yếu. Nhiều trường ngoại ngữ nhân hệ số 2 môn ngoại ngữ, nên điểm Tiếng Anh thường có sức nặng lớn. Nếu Tiếng Anh đang là môn yếu, đây là lúc dồn sức.
• Bắt đầu Hiragana, nhưng chỉ mười lăm phút mỗi ngày. Đừng để nó lấy giờ ôn thi.

Tháng 1 đến tháng 3/2027: tìm hiểu trường

Giai đoạn này nhiều trường bắt đầu công bố thông tin tuyển sinh. Bạn đọc, so và khoanh vùng.

1. Lập danh sách 4–6 trường có ngành Ngôn ngữ Nhật ở các thành phố bạn có thể đến học. Danh sách nơi học Ngôn ngữ Nhật là điểm xuất phát.
2. Với mỗi trường, ghi lại: tổ hợp xét tuyển, cách tính điểm (có nhân hệ số không, thang 30 hay 40), điểm chuẩn ba năm gần nhất, học phí.
3. Khi đọc đề án năm 2027, để ý mã ngành: theo Thông tư 74/2026/TT-BGDĐT, khoá tuyển từ 01/01/2027 dùng mã 220209 thay cho 7220209.
4. Nếu có ngày hội tư vấn tuyển sinh, mang theo danh sách câu hỏi: lớp đông không, có hướng chuyên sâu nào, có tỷ lệ có việc làm theo ngành không.
5. Tiếp tục Katakana, học chậm cũng được.

Tháng 4 đến tháng 6/2027: dồn sức cho kỳ thi

Đây là giai đoạn nên giảm tiếng Nhật xuống mức tối thiểu. Điểm thi mới quyết định bạn vào được ngành hay không.

• Ôn thi theo tổ hợp đã chọn. Mỗi lần thi thử, dùng công cụ tính điểm xét tuyển để quy điểm theo công thức của từng trường.
• Nếu bạn có chứng chỉ tiếng Anh, xem nó được quy đổi thế nào ở các phương thức có dùng chứng chỉ qua công cụ quy đổi IELTS.
• Giữ thói quen năm phút ôn chữ Nhật mỗi tối để không quên, nhưng đừng học thêm bài mới.

Sau kỳ thi: đặt nguyện vọng có tính toán

Khi có điểm, đừng vội. Xếp nguyện vọng là việc cần làm tỉnh táo.

• Chia nguyện vọng thành ba nhóm: vừa sức, cao hơn một chút, và an toàn, dựa trên điểm chuẩn ba năm gần nhất của từng trường.
• Không so hai con số khác thang điểm. Ví dụ năm 2026, Trường Đại học Hà Nội lấy 29,07 điểm thang 40, còn Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội lấy 23 điểm thang 30 (cả hai đều do trường công bố).
• Công cụ gợi ý nguyện vọng giúp bạn xếp nhanh. Trước khi nộp, đọc hướng dẫn cách điền nguyện vọng để tránh lỗi thứ tự.

Tháng 7 đến ngày nhập học: đi trước một bước

Đây là khoảng thời gian quý nhất để chuẩn bị riêng cho tiếng Nhật. Mục tiêu không phải học vượt, mà là vào lớp không bỡ ngỡ.

1. Thuộc chắc hai bảng chữ. Đọc được mọi từ viết bằng Hiragana và Katakana, dù chưa hiểu nghĩa.
2. Làm quen vài chục Kanji cơ bản như số đếm, ngày tháng, người, nước, học. Để ý âm Hán Việt; đó là lợi thế của bạn.
3. Học chào hỏi và giới thiệu bản thân. Buổi đầu ở lớp tiếng Nhật thường bắt đầu từ đây.
4. Cài bộ gõ tiếng Nhật và một từ điển trên điện thoại, máy tính. Nhiều bạn mất cả tuần đầu chỉ để làm quen việc gõ chữ.
5. Xây thói quen mười lăm phút mỗi ngày. Thói quen này quan trọng hơn lượng kiến thức bạn mang vào lớp.
6. Xem một giáo trình nhập môn phổ biến, ví dụ Minna no Nihongo, để quen cách bài học được sắp xếp.
7. Đọc về văn hoá Nhật và văn hoá công sở Nhật. Không cần sâu, chỉ cần có hình dung.

Nếu học xa nhà, đây cũng là lúc lo chỗ ở, tính chi phí sinh hoạt. Bài học phí ngành Ngôn ngữ Nhật giúp bạn ước tổng chi phí.

Nên tránh điều gì trong giai đoạn chuẩn bị?

Bốn sai lầm hay gặp, dễ tránh nếu biết trước.

• Học tiếng Nhật lấn giờ ôn thi. Học trước là tốt, nhưng trượt nguyện vọng vì điểm thi thì tiếc hơn nhiều.
• Học chữ mà không ôn. Học 50 Kanji rồi bỏ một tháng thì gần như quay về số không.
• Chọn trường chỉ theo tên tuổi hoặc lời bạn bè. Mỗi người một hoàn cảnh; hãy dựa vào số liệu và điều kiện của chính mình.
• Chỉ nhìn năm đầu. Học phí, chi phí sinh hoạt và yêu cầu chứng chỉ kéo dài suốt bốn năm. Hãy hỏi gia đình và tự hỏi mình: nếu năm hai thấy khó, bạn có đủ lý do để tiếp tục không? Nếu câu trả lời còn mơ hồ, quay lại bài thử bảy ngày một lần nữa trước khi nộp nguyện vọng.

Bước tiếp theo: tối nay, mở trang ngành Ngôn ngữ Nhật để đọc kết luận chung, rồi bắt đầu mười lăm phút Hiragana đầu tiên.