Ngành Kinh doanh quốc tế học những môn gì qua từng năm?

Ngành Kinh doanh quốc tế học những môn gì? Thường thì hai năm đầu bạn học nền tảng kinh tế, quản trị và tiếng Anh, hai năm sau mới vào nghiệp vụ mua bán với nước ngoài: xuất nhập khẩu, thanh toán quốc tế, luật thương mại, đàm phán. Cuối khoá là thực tập ở doanh nghiệp.

Dưới đây là lộ trình theo năm mà nhiều trường đang dùng. Tên môn và thứ tự có thể khác ở từng trường, nên hãy coi đây là bản đồ để đọc chương trình đào tạo thật, không phải danh sách cố định.

Năm nhất: học gì để có nền?

Năm nhất gần giống các ngành kinh doanh khác. Bạn học cách nền kinh tế vận hành và làm quen với tư duy định lượng.

• Kinh tế vi mô và kinh tế vĩ mô: cung cầu, giá cả, lạm phát, tỷ giá.
• Toán cho kinh tế, xác suất và thống kê.
• Quản trị học, Marketing căn bản.
• Các môn chung bắt buộc theo quy định: lý luận chính trị, pháp luật đại cương, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng.
• Tiếng Anh, thường chia theo trình độ đầu vào.

Giả sử bạn vào trường với tiếng Anh còn yếu. Năm nhất là lúc thuận lợi để bù, vì từ năm hai trở đi tài liệu chuyên ngành bằng tiếng Anh sẽ dày lên.

Năm hai: bắt đầu nhìn ra thế giới

Năm hai chuyển dần sang các môn "quốc tế". Đây là lúc bạn thấy ngành này khác Quản trị kinh doanh ở đâu.

• Kinh tế quốc tế: vì sao các nước buôn bán với nhau, thuế quan, hàng rào thương mại.
• Kinh doanh quốc tế nhập môn: doanh nghiệp ra nước ngoài bằng cách nào (xuất khẩu, liên doanh, đầu tư trực tiếp).
• Nguyên lý kế toán, tài chính doanh nghiệp.
• Luật kinh tế, luật hợp đồng.
• Kinh tế lượng ở nhiều trường.
• Tiếng Anh thương mại: viết email, đọc hợp đồng mẫu.

Năm ba và năm bốn: phần nghiệp vụ

Đây là phần làm nên nghề. Các môn thường gặp:

1. Nghiệp vụ xuất nhập khẩu: các bước từ hỏi hàng, chào hàng đến giao hàng; các điều kiện Incoterms như FOB, CIF quy định ai trả cước, ai chịu rủi ro.
2. Thanh toán quốc tế: chuyển tiền, nhờ thu, tín dụng chứng từ (L/C), đọc bộ chứng từ gồm hoá đơn thương mại, vận đơn, giấy chứng nhận xuất xứ.
3. Vận tải và bảo hiểm hàng hoá quốc tế: đường biển, đường hàng không, cách tính cước.
4. Thủ tục hải quan: phân loại hàng, thuế xuất nhập khẩu.
5. Luật thương mại quốc tế: hợp đồng mua bán quốc tế, giải quyết tranh chấp.
6. Đàm phán và văn hoá kinh doanh quốc tế: chuẩn bị, ra giá, nhượng bộ, khác biệt khi làm việc với đối tác Nhật, Mỹ, châu Âu.
7. Marketing quốc tế, quản trị chuỗi cung ứng, và các môn tự chọn theo chuyên ngành.

Một số trường tách chuyên ngành ngay trong ngành. Ví dụ, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Đà Nẵng có chuyên ngành Ngoại thương và chuyên ngành Kinh doanh giao nhận và vận tải quốc tế trong ngành Kinh doanh quốc tế, theo thông báo tuyển sinh năm 2026 của trường.

Môn nào hay làm sinh viên vấp?

Ba nhóm môn hay gây khó nhất là thanh toán quốc tế, luật thương mại quốc tế và các môn định lượng.

• Thanh toán quốc tế khó vì có nhiều bên tham gia (người mua, người bán, ngân hàng hai nước) và nhiều quy tắc chi tiết. Một lỗi nhỏ trên chứng từ có thể khiến ngân hàng từ chối thanh toán. Cách học hiệu quả là vẽ sơ đồ dòng tiền, dòng chứng từ cho từng phương thức.
• Luật thương mại quốc tế khó vì phải đọc văn bản dài, nhiều thuật ngữ, thường bằng tiếng Anh.
• Kinh tế lượng, thống kê khó với bạn nào chọn ngành vì "thích giao tiếp, ngại số".

Chúng tôi nói kỹ hơn về áp lực học và cách vượt qua ở bài Kinh doanh quốc tế có khó không.

Thực tập diễn ra thế nào?

Thường vào học kỳ cuối, bạn đi thực tập ở doanh nghiệp vài tháng và viết báo cáo. Nơi thực tập hay gặp: công ty xuất nhập khẩu, công ty giao nhận, ngân hàng (phòng thanh toán quốc tế), bộ phận thu mua của nhà máy.

Việc đầu tiên sinh viên thực tập hay được giao là kiểm tra, sắp xếp chứng từ, cập nhật lịch tàu, theo dõi đơn hàng, soạn email cho khách. Nghe đơn giản, nhưng đây là lúc bạn thấy các môn nghiệp vụ nối vào nhau thế nào. Muốn biết sau thực tập người ta làm những vị trí gì, xem bài Kinh doanh quốc tế ra trường làm gì.

Chương trình chuẩn, tiếng Anh, tích hợp khác nhau ở đâu?

Khác nhiều nhất ở ngôn ngữ học và môn định hướng; khối kiến thức ngành về cơ bản giống nhau. Ví dụ từ dữ liệu các trường đã công bố:

• Chương trình chuẩn: học chủ yếu bằng tiếng Việt. Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức chương trình chuẩn Kinh doanh quốc tế trong 7 học kỳ, tức 3,5 năm, theo cổng tuyển sinh của trường.
• Chương trình dạy bằng tiếng Anh: toàn phần hoặc bán phần, phần lớn môn chuyên ngành học bằng tiếng Anh. Trường Đại học Kinh tế – Đại học Đà Nẵng có chương trình Ngoại thương toàn phần tiếng Anh và chương trình Cử nhân tài năng Ngoại thương (DUE-Elite).
• Chương trình ghép hướng mới: Trường Đại học Ngoại thương có chương trình tiên tiến i-Hons Kinh doanh quốc tế và Phân tích dữ liệu kinh doanh, hợp tác với University of Queensland (Australia), nên có thêm các môn về dữ liệu.
• Chương trình định hướng chứng chỉ: Học viện Tài chính có chương trình Kinh doanh quốc tế theo định hướng ICAEW CFAB, gắn thêm kiến thức kế toán, tài chính theo chứng chỉ này.
• Chương trình liên kết: Học viện Ngân hàng có chương trình Quản trị kinh doanh quốc tế liên kết cấp song bằng với Đại học West of England (Anh).

Học phí giữa các loại này chênh nhau nhiều; xem bài học phí ngành Kinh doanh quốc tế trước khi chọn.

Tự đọc chương trình đào tạo của trường thế nào?

Mở chương trình đào tạo (thường nằm trên trang của khoa hoặc cổng tuyển sinh) và kiểm tra năm điểm:

1. Tỷ lệ môn học bằng tiếng Anh, và chuẩn tiếng Anh đầu ra.
2. Có chuyên ngành hẹp không (ngoại thương, logistics, thương mại quốc tế…).
3. Có môn thực hành với bộ chứng từ, phần mềm khai báo hải quan, mô phỏng đàm phán không.
4. Thời gian và hình thức thực tập.
5. Có ngoại ngữ thứ hai tự chọn không.

Chúng tôi không liệt kê số tín chỉ ở đây vì mỗi trường một khác và có thể điều chỉnh theo từng khoá. Con số chính xác luôn nằm trong chương trình đào tạo của khoá bạn nhập học.

Bước tiếp theo: nếu phần nghiệp vụ ở trên khiến bạn tò mò, hãy xem trang ngành Kinh doanh quốc tế để biết site đánh giá ngành thế nào, rồi dùng danh sách trường đào tạo Kinh doanh quốc tế để mở chương trình của từng trường. Nếu còn phân vân giữa ngành này và Logistics, trang ngành Logistics và quản lý chuỗi cung ứng giúp bạn so phần học.