Ngành Kinh doanh quốc tế ra trường làm gì? 4 hướng việc chính

Ra trường, người học ngành Kinh doanh quốc tế thường đi theo bốn hướng: chuyên viên xuất nhập khẩu và chứng từ, chuyên viên thu mua quốc tế, môi giới thương mại, hoặc nhân viên kinh doanh quốc tế. Cả bốn đều xoay quanh một việc: giúp hàng hoá và tiền đi qua biên giới đúng hạn, đúng hợp đồng.

Mỗi hướng có nhịp làm việc và yêu cầu khác nhau. Dưới đây là cách từng việc diễn ra trong một ngày bình thường, cần gì để vào, và thường đi lên thế nào.

Chuyên viên xuất nhập khẩu, chứng từ làm gì?

Người lo cho lô hàng "đủ giấy tờ" để qua hải quan, lên tàu và được thanh toán.

Một ngày điển hình: buổi sáng kiểm tra email từ hãng tàu, đại lý giao nhận; soạn hoá đơn thương mại, phiếu đóng gói; đối chiếu vận đơn với hợp đồng. Buổi chiều khai báo hải quan trên hệ thống, theo dõi lịch tàu, gọi cho kho để hẹn giờ đóng hàng. Khi có sai lệch (tên hàng trên vận đơn khác hợp đồng, sai mã hàng), bạn là người phát hiện và sửa trước khi thành rắc rối.

• Cần gì: cẩn thận, chịu được việc lặp lại, đọc hiểu chứng từ tiếng Anh, nắm Incoterms và thủ tục hải quan.
• Lộ trình thường gặp: nhân viên chứng từ → chuyên viên xuất nhập khẩu phụ trách cả quy trình → trưởng nhóm, trưởng phòng xuất nhập khẩu.

Theo ILO 2025, nghề gần nhất với vị trí này (đại lý thông quan và giao nhận) ở mức 3/4, cao nhất trong bốn nghề chính của ngành (mức 4/4 là bị ảnh hưởng nhiều nhất). Bị ảnh hưởng không có nghĩa là mất việc: phần soạn và đối chiếu chứng từ đang được tự động hoá dần, còn phần xử lý sai lệch và làm việc với hải quan, hãng tàu vẫn cần người.

Chuyên viên thu mua quốc tế làm gì?

Người đi tìm, chọn và mua hàng, nguyên liệu từ nhà cung cấp nước ngoài với giá và điều kiện tốt cho công ty.

Một ngày có thể gồm: so báo giá của ba nhà cung cấp ở Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ; họp với bộ phận sản xuất về nhu cầu tháng tới; đàm phán lại giá vì tỷ giá vừa đổi; theo dõi đơn hàng đang trên đường về.

• Cần gì: đàm phán, tính toán chi phí (giá hàng, cước vận chuyển, thuế), hiểu sản phẩm mình mua, ngoại ngữ.
• Lộ trình: nhân viên thu mua → chuyên viên phụ trách một nhóm hàng → trưởng bộ phận thu mua, quản lý chuỗi cung ứng.

ILO 2025 xếp nghề nhân viên thu mua ở nhóm chỉ bị AI tạo sinh ảnh hưởng rất ít, vì phần lớn giá trị nằm ở thương lượng và giữ quan hệ.

Môi giới thương mại làm gì?

Người đứng giữa bên mua và bên bán, kết nối hai bên và hưởng phí hoặc hoa hồng khi thương vụ thành công.

Công việc gồm tìm nguồn hàng, tìm người mua ở thị trường khác, thẩm định đối tác, soạn thảo điều khoản, theo sát cho đến khi giao hàng và thanh toán xong. Thu nhập thường phụ thuộc vào số thương vụ chốt được, nên có tháng nhiều, có tháng ít.

• Cần gì: mạng lưới quan hệ, hiểu sâu một mặt hàng (nông sản, gỗ, thuỷ sản…), chịu được áp lực kết quả.
• Lộ trình: thường bắt đầu từ vị trí kinh doanh hoặc thu mua ở công ty thương mại, vài năm sau mới đủ quan hệ để làm môi giới độc lập hoặc mở công ty riêng.

Theo ILO 2025, nghề môi giới thương mại ở mức 2/4.

Nhân viên kinh doanh quốc tế làm gì?

Người tìm khách hàng nước ngoài và bán hàng của công ty cho họ.

Một ngày có thể là: gửi email chào hàng cho danh sách khách mới tìm được từ hội chợ, trả lời yêu cầu báo giá, gửi hàng mẫu, họp trực tuyến với khách ở châu Âu lúc chiều tối theo giờ Việt Nam. Khi khách đặt hàng, bạn phối hợp với bộ phận xuất nhập khẩu để giao đúng hẹn.

• Cần gì: ngoại ngữ giao tiếp tốt, tự tin, kiên nhẫn theo đuổi khách, hiểu sản phẩm.
• Lộ trình: nhân viên kinh doanh → phụ trách một thị trường → trưởng phòng kinh doanh quốc tế, giám đốc khu vực.

ILO 2025 xếp nghề gần nhất (đại diện bán hàng) ở mức 2/4. Chúng tôi phân tích kỹ mức ảnh hưởng của AI với từng nghề ở bài Kinh doanh quốc tế có bị AI thay thế không.

Làm ở đâu?

Nơi tuyển người học Kinh doanh quốc tế trải khá rộng:

• Doanh nghiệp sản xuất có hàng xuất khẩu (dệt may, thuỷ sản, gỗ, điện tử, nông sản).
• Công ty thương mại chuyên xuất nhập khẩu.
• Công ty giao nhận, logistics, hãng tàu.
• Doanh nghiệp nước ngoài và văn phòng đại diện tại Việt Nam.
• Ngân hàng, ở mảng thanh toán quốc tế.

Riêng nhóm doanh nghiệp Nhật, khảo sát của JETRO (Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản) năm tài khoá 2025 ghi nhận 56,9% doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam trả lời khảo sát (905 doanh nghiệp) dự định mở rộng kinh doanh trong 1–2 năm tới. Đây là tín hiệu về nhu cầu, không phải con số việc làm, nhưng giải thích vì sao tiếng Nhật là lợi thế khá rõ trong nghề.

Tỷ lệ có việc làm các trường công bố là bao nhiêu?

Bốn trường trong dữ liệu của site có công bố tỷ lệ có việc làm cho ngành Kinh doanh quốc tế. Tất cả đều là số trường tự công bố:

• Đại học Kinh tế Quốc dân: 95,61%, trong báo cáo tình hình việc làm sinh viên tốt nghiệp năm 2025 (cỡ mẫu 433 người).
• Trường Đại học Ngoại thương, chương trình tiêu chuẩn: 99,1%, trong báo cáo công khai năm 2025.
• Trường Đại học Kinh tế – Đại học Đà Nẵng: 99,2%, khảo sát sinh viên tốt nghiệp năm học 2023–2024 sau 12 tháng (cỡ mẫu 261 người).
• Trường Đại học Thương mại, chuyên ngành Thương mại quốc tế: 100%, trong báo cáo thường niên đăng tháng 6/2026; báo cáo chưa ghi cỡ mẫu trong dữ liệu chúng tôi có.

Khi đọc các con số này, nhớ ba điều. Một, "có việc làm" thường tính cả việc không đúng ngành. Hai, chỉ những người trả lời khảo sát mới được tính. Ba, mỗi trường khảo sát vào thời điểm khác nhau. Vì vậy chúng tôi không dùng các con số này để xếp trường này trên trường kia.

Việc làm là một phần; thu nhập là phần kế tiếp mà nhiều bạn quan tâm. Chúng tôi viết riêng về chuyện này ở bài lương ngành Kinh doanh quốc tế, kể cả việc vì sao hiện chưa có con số lương đủ tin cậy riêng cho ngành.

Bước tiếp theo: xem trang ngành Kinh doanh quốc tế để đọc kết luận đầy đủ của site, rồi đọc bài Kinh doanh quốc tế cần kỹ năng gì để biết nên chuẩn bị gì cho vị trí bạn thấy hợp nhất. Muốn xem tỷ lệ có việc làm của từng chương trình, hãy mở trang chương trình Kinh doanh quốc tế của Đại học Kinh tế Quốc dân hoặc chương trình tiêu chuẩn của Trường Đại học Ngoại thương.