Ngôn ngữ Trung Quốc và Ngôn ngữ Nhật khác nhau thế nào?

Ngôn ngữ Trung Quốc và Ngôn ngữ Nhật khác nhau thế nào? Rõ nhất ở chữ viết, hướng nghề và điểm chuẩn. Tiếng Trung có thanh điệu và một hệ chữ Hán; tiếng Nhật có ba bộ chữ và kính ngữ. Năm 2026, ở sáu trường có cả hai ngành trong dữ liệu của site, điểm chuẩn tiếng Trung đều cao hơn khi so cùng trường, cùng thang, còn học phí thì như nhau.

Cả hai đều được trang ngành xếp ở mức ĐÁNG HỌC, chỉ số chống AI đều ở mức trung bình. Chọn bên nào phụ thuộc vào bạn hơn là vào ngành.

Học gì: một hệ chữ hay ba bộ chữ?

Khác biệt lớn nhất khi ngồi vào lớp là chữ viết và cách phát âm. Mỗi ngôn ngữ khó theo một kiểu riêng.

• Tiếng Trung: một hệ chữ Hán, đọc kèm bính âm, bốn thanh điệu. Khó ở chỗ nhớ mặt chữ và nói đúng thanh. Người Việt có lợi thế nhờ từ Hán Việt có âm gần.
• Tiếng Nhật: ba bộ chữ Hiragana, Katakana và Kanji, không có thanh điệu. Trang ngành Ngôn ngữ Nhật ghi: phát âm khá dễ với người Việt, khó nhất là ba bộ chữ và kính ngữ. Nhiều chữ Kanji có âm Hán Việt, cũng là một lợi thế.

Cấu trúc chương trình hai ngành khá giống: hai năm đầu xây nền tiếng, hai năm sau học biên phiên dịch, tiếng theo lĩnh vực, văn hoá và thực tập. Chi tiết phía tiếng Trung có ở bài ngành Ngôn ngữ Trung Quốc có khó không.

Ra trường làm gì?

Hai ngành có bốn hướng giống nhau: biên phiên dịch, dạy học, trợ lý hoặc thư ký, kinh doanh. Khác biệt nằm ở hướng thứ năm và nơi tuyển.

• Ngôn ngữ Trung Quốc có thêm hướng dẫn viên du lịch tiếng Trung, vì lượng khách Trung Quốc lớn.
• Ngôn ngữ Nhật có hướng phiên dịch trong dự án phần mềm, và trang ngành gợi ý ghép tiếng Nhật với một nghề như kinh doanh, công nghệ thông tin hay kế toán.

Nơi tuyển cũng khác. Người học tiếng Trung làm nhiều với nhà cung cấp, nhà máy, công ty du lịch; người học tiếng Nhật làm nhiều trong doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam, nơi văn hoá công sở có quy tắc riêng.

Điểm chuẩn năm 2026: cùng trường, cùng thang

Chúng tôi chỉ so ở những trường có cả hai ngành, cùng năm, cùng phương thức, cùng thang (trường tự công bố). Ở cả sáu trường, điểm tiếng Trung cao hơn.

• Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội (điểm thi THPT, thang 30): Trung 25,65; Nhật 23.
• Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng (trường ghi là phương thức kết hợp, thang 30): Trung 24,07; Nhật 21,96.
• Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế (điểm thi THPT, thang 30): Trung 23,5; Nhật 15,5.
• Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh (điểm thi THPT, D01, thang 30): Trung 23,5; Nhật 19,5.
• Trường Đại học Ngoại ngữ - Tin học Thành phố Hồ Chí Minh (điểm thi THPT, thang 30): Trung 17; Nhật 15.
• Trường Đại học Hà Nội, chương trình chuẩn (điểm thi THPT, thang 40): Trung 34,2; Nhật 29,07.

Điểm chuẩn phụ thuộc vào số thí sinh đăng ký, điểm của họ và chỉ tiêu, không nói ngành nào "tốt hơn". Nó chỉ cho bạn biết ở cùng một trường, vào tiếng Trung thường cần nhiều điểm hơn tiếng Nhật trong năm 2026. Danh sách đầy đủ ở trang Ngôn ngữ Trung Quốc học ở đâu và trang Ngôn ngữ Nhật học ở đâu.

Học phí: gần như không khác

Ở bốn trường có số học phí năm 2026 cho cả hai ngành, mức thu bằng nhau (trường tự công bố):

• Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội: 42.000.000 đồng/năm (mức dự kiến).
• Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng: 26.700.000 đồng/năm.
• Trường Đại học Ngoại ngữ - Tin học Thành phố Hồ Chí Minh: 1.330.000 đồng/tín chỉ.
• Trường Đại học Hà Nội, chương trình chuẩn: 860.000 đồng/tín chỉ.

Vì vậy tiền học không nên là lý do chọn ngành này thay ngành kia. Cách ước tổng chi phí có ở bài học phí ngành Ngôn ngữ Trung Quốc.

AI ảnh hưởng hai ngành thế nào?

Gần như như nhau. Chỉ số chống AI của Ngôn ngữ Trung Quốc là 54/100, của Ngôn ngữ Nhật là 51/100, cả hai ở mức trung bình.

Cả hai cùng có biên dịch, phiên dịch (mã ISCO-08 2643, mức 3/4) và thư ký (3343, mức 3/4), là những việc bị AI tạo sinh ảnh hưởng nhiều. Cả hai cùng có giáo viên ngoại ngữ (2353), chỉ bị ảnh hưởng rất ít. Tiếng Trung nhỉnh hơn ba điểm chủ yếu vì có thêm hướng dẫn viên du lịch (5113), cũng chỉ bị ảnh hưởng rất ít theo ILO 2025. Bị ảnh hưởng không có nghĩa là mất việc, mà là cách làm việc đổi. Chi tiết ở bài ngành Ngôn ngữ Trung Quốc có bị AI thay thế không.

Thị trường việc làm nghiêng về đâu?

Mỗi bên mạnh ở một mảng. Du lịch nghiêng về tiếng Trung, còn doanh nghiệp Nhật đang cần người.

• Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, năm 2025 khách Trung Quốc đến Việt Nam đạt 5,3 triệu lượt, khoảng một phần tư tổng khách quốc tế; khách Nhật khoảng 814 nghìn lượt.
• Theo JETRO 2025, 56,9% doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam dự định mở rộng kinh doanh trong 1–2 năm tới, và việc tuyển nhân lực ở Việt Nam khó hơn rõ rệt trong hai năm qua.
• Cũng theo JETRO 2025, doanh nghiệp Trung Quốc có mặt ngày càng nhiều tại Việt Nam và là đối thủ chính của doanh nghiệp Nhật khi tuyển người.

Ai hợp với bên nào?

Không có đáp án chung, nhưng có vài gợi ý:

• Nghiêng về tiếng Trung nếu bạn nhớ hình ảnh tốt, tai nhạy với thanh điệu, thích buôn bán hoặc du lịch, và có điểm thi đủ cao.
• Nghiêng về tiếng Nhật nếu bạn thích sự chỉn chu, không ngại quy tắc ứng xử, muốn làm trong doanh nghiệp Nhật hoặc ghép với công nghệ thông tin.
• Nếu còn phân vân, hãy làm bài thử bảy ngày của cả hai trang ngành, xem bên nào khiến bạn muốn học tiếp.

Bước tiếp theo: đọc kết luận đầy đủ của từng ngành ở trang ngành Ngôn ngữ Trung Quốc và trang ngành Ngôn ngữ Nhật, rồi xem bài ngành Ngôn ngữ Nhật là gì nếu bạn muốn hiểu kỹ hơn phía tiếng Nhật.