Ngành Ngôn ngữ Trung Quốc học những môn gì qua từng năm?

Chương trình ngành Ngôn ngữ Trung Quốc thường chia hai nửa, và đó cũng là câu trả lời gọn nhất cho câu hỏi ngành Ngôn ngữ Trung Quốc học những môn gì. Hai năm đầu xây nền tiếng: ngữ âm, chữ Hán, nghe, nói, đọc, viết. Hai năm sau đem tiếng vào việc: biên dịch, phiên dịch, tiếng Trung thương mại, du lịch, văn hoá, rồi thực tập và khoá luận hoặc học phần thay thế.

Tên môn và số tín chỉ mỗi trường đặt khác nhau, nên bài này nói ở mức "thường gặp". Khi đã chọn được vài trường, bạn nên mở chương trình đào tạo của chính trường đó để đối chiếu.

Năm nhất học gì?

Năm nhất gần như là năm của phát âm và chữ viết. Bạn học bính âm (cách ghi âm tiếng Trung bằng chữ Latinh), bốn thanh điệu, rồi bắt đầu tập viết chữ Hán theo nét và bộ thủ.

Song song là các học phần tiếng tổng hợp ở mức sơ cấp: chào hỏi, giới thiệu bản thân, mua bán, hỏi đường. Nhiều trường chia riêng thành môn nghe, môn nói, môn đọc, môn viết để luyện kỹ từng kỹ năng.

Năm nhất cũng là lúc bạn học các môn chung của bậc đại học, như lý luận chính trị, pháp luật, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh, tin học. Những môn này chiếm thời gian thật, bạn nên tính vào lịch học ngay từ đầu.

Năm hai học gì?

Năm hai lên trung cấp. Bài đọc dài hơn, hội thoại nhanh hơn, và bạn bắt đầu gặp ngữ pháp khó như bổ ngữ kết quả, bổ ngữ xu hướng, câu chữ "把".

Nhiều trường đưa thêm môn cơ sở về ngôn ngữ học, như ngữ âm học, từ vựng học, ngữ pháp tiếng Hán hiện đại. Đây là chỗ bạn hiểu vì sao câu tiếng Trung được xếp theo trật tự đó, thay vì học thuộc câu mẫu. Một số môn về đất nước học, lịch sử và văn hoá Trung Quốc cũng thường bắt đầu từ năm này.

Năm ba và năm tư chuyển sang dùng tiếng làm việc

Đến năm ba, trọng tâm đổi từ "học tiếng" sang "làm việc bằng tiếng". Các học phần hay gặp:

1. Lý thuyết và thực hành biên dịch: dịch văn bản Trung – Việt và Việt – Trung, từ thư từ, hợp đồng đơn giản đến bài báo.
2. Phiên dịch: dịch nói đuổi theo người nói, dịch trong cuộc họp, luyện ghi chép nhanh.
3. Tiếng Trung theo lĩnh vực: thương mại, du lịch, văn phòng, tuỳ hướng chuyên ngành mà trường mở.
4. Văn học, văn hoá Trung Quốc, giao tiếp liên văn hoá.
5. Với hướng giảng dạy: phương pháp dạy tiếng Trung như một ngoại ngữ.

Năm cuối thường có thực tập tại doanh nghiệp, công ty du lịch, trung tâm ngoại ngữ, cùng khoá luận tốt nghiệp hoặc các học phần thay thế. Thời điểm và thời lượng thực tập do từng trường quy định.

Môn nào hay làm sinh viên vấp nhất?

Ba chỗ thường khó nhất: viết chữ Hán, nghe ở tốc độ tự nhiên và phiên dịch nói. Cả ba đều cần luyện đều, không thể học dồn trước kỳ thi.

• Chữ Hán: bạn nhận ra mặt chữ khi đọc nhưng đến lúc viết tay thì quên nét. Cách vượt qua là viết mỗi ngày một ít, học theo bộ thủ và theo từ Hán Việt.
• Nghe: giáo trình đọc chậm và rõ, còn người thật nói nhanh, nuốt âm, có giọng địa phương. Hãy nghe thêm phim, tin tức, cuộc trò chuyện thật ngay từ năm hai.
• Phiên dịch: vừa nghe, vừa nhớ, vừa nói, áp lực cao. Người phản xạ chậm thường thấy môn này nặng nhất, nhưng luyện nhóm hằng tuần giúp tiến bộ rõ.

Những khó khăn khác, như áp lực thi chứng chỉ hay cảm giác "học mãi không tiến", được bàn kỹ ở bài ngành Ngôn ngữ Trung Quốc có khó không.

Chương trình chuẩn, chuẩn quốc tế và liên kết khác nhau thế nào?

Cùng một ngành, một trường có thể mở nhiều loại chương trình. Khác biệt thường nằm ở học phí, nơi học và cách tổ chức, còn nền kiến thức tiếng vẫn tương tự.

Ví dụ ở Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (trường tự công bố):

• Chương trình chuẩn: học phí khoá tuyển sinh 2026 là 832.000 đồng/tín chỉ.
• Chương trình chuẩn quốc tế: học phí khoá tuyển sinh 2026 là 1.500.000 đồng/tín chỉ.
• Chương trình liên kết 2+2 với Đại học Sư phạm Quảng Tây (Trung Quốc): theo đề án năm 2024, hai năm đầu học tại Việt Nam, hai năm cuối học tại trường đối tác.

Nếu bạn quan tâm liên kết, hãy hỏi kỹ về chi phí hai năm ở nước ngoài và văn bằng nhận được. Cách so học phí giữa các trường có ở bài học phí ngành Ngôn ngữ Trung Quốc.

Đọc chương trình đào tạo của trường thế nào?

Cách nhanh nhất để biết mình sẽ học gì là tải chương trình đào tạo của khoa. Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội chẳng hạn công bố chương trình ban hành năm 2023, ghi thời gian đào tạo 04 năm.

Khi đọc, bạn chú ý bốn chỗ:

• Tổng số tín chỉ và số tín chỉ mỗi học kỳ, để biết khối lượng và ước học phí.
• Các hướng chuyên ngành được mở, ví dụ biên phiên dịch, thương mại, du lịch, giảng dạy.
• Học phần thực tập: bao lâu, vào năm mấy.
• Chuẩn đầu ra về trình độ tiếng Trung và ngoại ngữ thứ hai, nếu có.

Bạn có thể xem trang khoa Ngôn ngữ và Văn hoá Trung Quốc của Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội hoặc khoa Ngữ văn Trung Quốc của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn để thấy các chương trình trên site.

Ngành này chỉ có ở bậc đại học trên site. Nếu bạn cân nhắc học ngắn hơn ở bậc cao đẳng, bài so sánh Tiếng Trung Quốc và Ngôn ngữ Trung Quốc sẽ giúp bạn cân hai hướng.

Bước tiếp theo: đọc trang ngành Ngôn ngữ Trung Quốc để xem kết luận chung, rồi sang bài kỹ năng cần có của ngành Ngôn ngữ Trung Quốc để biết nên luyện gì song song với việc học trên lớp.