Ngành Ngôn ngữ Anh học những môn gì? Lộ trình 4 năm

Ngành Ngôn ngữ Anh học những môn gì? Có bốn khối chính: kỹ năng tiếng Anh, ngôn ngữ học, văn hoá – văn học, và biên phiên dịch cùng một hướng nghề. Hai năm đầu nặng về luyện tiếng, hai năm sau đi sâu vào lý thuyết và nghề, rồi thực tập.

Dưới đây là lộ trình mà nhiều trường đi theo. Tên môn, thứ tự và số tín chỉ mỗi trường một khác, nên hãy coi đây là bản đồ, không phải thời khoá biểu.

Bốn năm học Ngôn ngữ Anh thường đi thế nào?

Năm một và năm hai dựng nền tiếng. Năm ba và năm bốn chuyển sang hiểu ngôn ngữ và dùng nó cho một nghề.

Năm thứ nhất: làm lại nền móng

Bạn học nghe, nói, đọc, viết theo từng học phần riêng, thường chia cấp độ. Có thêm ngữ âm thực hành để sửa phát âm, và ngữ pháp nâng cao. Song song là các môn chung theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo như lý luận chính trị, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng.

Nhiều bạn giỏi tiếng Anh ở phổ thông bất ngờ ở năm này. Bài viết không còn là đoạn văn 150 chữ về sở thích, mà là bài luận có luận điểm, dẫn chứng. Bài nói không còn là trả lời câu hỏi có sẵn, mà là thuyết trình rồi bị hỏi vặn.

Năm thứ hai: nâng lên mức học thuật

Kỹ năng tiếng vẫn tiếp tục, ở mức khó hơn. Bạn bắt đầu đọc văn bản dài, viết bài luận học thuật, nghe bài giảng. Nhiều trường đưa vào môn dẫn luận ngôn ngữ học, văn hoá các nước nói tiếng Anh và một ngoại ngữ thứ hai.

Năm thứ ba: ngôn ngữ học và nghề

Đây là năm lý thuyết dày nhất. Các môn thường gặp:

• Âm vị học: vì sao một âm đổi cách đọc khi đứng cạnh âm khác.
• Hình thái học và cú pháp: từ được tạo ra thế nào, câu được ghép ra sao.
• Ngữ nghĩa học, ngữ dụng học: cùng một câu, nói trong hoàn cảnh khác thì nghĩa khác.
• Lý thuyết dịch, biên dịch và phiên dịch cơ bản.
• Văn học Anh, văn học Mỹ.

Cùng lúc, bạn chọn hướng chuyên sâu và học các môn của hướng đó.

Năm thứ tư: chuyên sâu, thực tập, tốt nghiệp

Học phần chuyên ngành nâng cao, kỳ thực tập ở doanh nghiệp, trung tâm ngoại ngữ, công ty dịch thuật hoặc cơ quan có dùng tiếng Anh. Cuối khoá là khoá luận hoặc các học phần thay thế, tuỳ quy định và kết quả học tập của bạn.

Những hướng chuyên sâu nào hay gặp?

Phổ biến nhất là biên phiên dịch, tiếng Anh thương mại, giảng dạy tiếng Anh và tiếng Anh du lịch. Không phải trường nào cũng mở đủ các hướng này.

• Biên phiên dịch: dịch viết, dịch nói đuổi, dịch song song ở mức nhập môn, dịch văn bản chuyên ngành như kinh tế, pháp lý, kỹ thuật.
• Tiếng Anh thương mại: thư tín thương mại, đàm phán, marketing, xuất nhập khẩu bằng tiếng Anh. Có trường tách hẳn thành chương trình riêng, ví dụ chương trình Ngôn ngữ Anh (Tiếng Anh thương mại) của Trường Đại học Hà Nội. Nếu bạn nghiêng hẳn về kinh doanh, có thể xem thêm ngành Tiếng Anh thương mại.
• Giảng dạy tiếng Anh: phương pháp dạy, thiết kế bài học, kiểm tra đánh giá. Hướng này giúp bạn dạy ở trung tâm; muốn dạy ở trường phổ thông thường còn cần đáp ứng thêm yêu cầu nghiệp vụ sư phạm.
• Du lịch: tiếng Anh trong lữ hành, khách sạn, hướng dẫn khách.

Hướng bạn chọn nên khớp với nghề bạn muốn làm. Mô tả từng nghề có ở bài Ngôn ngữ Anh ra trường làm gì.

Môn nào hay làm sinh viên vấp?

Ba nhóm: ngôn ngữ học lý thuyết, viết học thuật và phiên dịch. Cả ba đòi cách học khác hẳn cách học tiếng ở phổ thông.

Ngôn ngữ học buộc bạn phân tích thứ mình vẫn dùng theo bản năng. Bạn biết nói câu đúng, nhưng phải giải thích vì sao nó đúng bằng thuật ngữ. Viết học thuật đòi dàn ý chặt, trích nguồn đúng cách, không lan man. Phiên dịch thì cần phản xạ nhanh và trí nhớ ngắn hạn tốt; nhiều bạn nói tiếng Anh trôi chảy vẫn đứng hình khi phải chuyển ngay sang tiếng Việt.

Cách vượt qua từng môn, chúng tôi viết riêng ở bài Ngôn ngữ Anh có khó không.

Chương trình chuẩn, chất lượng cao và liên kết học khác nhau ra sao?

Khung môn thường giống nhau, khác ở sĩ số, mức độ dạy bằng tiếng Anh, thời gian và học phí. Liên kết thì có thể học một phần ở nước ngoài.

Vài ví dụ từ dữ liệu các trường công bố:

• Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh có ba loại: chương trình chuẩn, chương trình chuẩn quốc tế và chương trình liên kết 2+2 với Trường Đại học Minnesota Crookston (Hoa Kỳ). Theo đề án năm 2024 của trường, chương trình 2+2 học 2 năm đầu tại Việt Nam, 2 năm cuối tại trường đối tác, do trường đối tác cấp bằng, tổ chức tại Trung tâm Đào tạo Quốc tế của trường.
• Trường Đại học Hà Nội có chương trình chuẩn, chương trình tiên tiến và chương trình Tiếng Anh thương mại trong ngành Ngôn ngữ Anh.
• Trường Đại học Ngoại ngữ - Tin học Thành phố Hồ Chí Minh công bố chương trình 3,5 năm, ngắn hơn mức 4 năm phổ biến, nên mỗi học kỳ có thể dày hơn.

Chênh lệch học phí giữa các loại chương trình khá lớn; số cụ thể có ở bài học phí ngành Ngôn ngữ Anh.

Tổng cộng học bao nhiêu tín chỉ?

Mỗi trường một số, và site chưa có số tín chỉ của đa số chương trình. Hãy xem trong chương trình đào tạo của trường.

Một ví dụ có công bố: chương trình đào tạo năm 2020 của Khoa Tiếng Anh, Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế ghi thời gian 4 năm, 139–141 tín chỉ. Chương trình đào tạo thường có đủ danh sách môn, số tín chỉ từng môn và môn nào bắt buộc, môn nào tự chọn. Đọc tài liệu này trước khi nộp nguyện vọng giúp bạn biết mình sẽ học gì thật, thay vì đoán qua tên ngành.

Việc bạn có thể làm ngay

Chọn hai trường bạn đang nghĩ tới, tìm chương trình đào tạo ngành Ngôn ngữ Anh của từng trường và so ba điểm: có những hướng chuyên sâu nào, thực tập vào năm mấy, ngoại ngữ hai là thứ tiếng gì. Nếu còn thắc mắc, gọi phòng đào tạo hỏi thẳng.

Để chuẩn bị cho các môn nặng nhất, xem bài Ngôn ngữ Anh cần kỹ năng gì. Muốn biết ngành này có đáng để bạn dành bốn năm không, đọc trang ngành Ngôn ngữ Anh.