Học IELTS từ đâu khi chưa biết gì: 4 bước bắt đầu

IELTS là gì, và bạn có cần nó ngay không?

IELTS là kỳ thi tiếng Anh do ba đơn vị cùng sở hữu: British Council, IDP IELTS và Cambridge University Press & Assessment. Nhiều trường, cơ quan và chương trình học bổng dùng kết quả này để biết trình độ tiếng Anh của bạn. Nhưng nó chỉ là một bài thi, không phải đích đến. Vì vậy, bước đầu tiên không phải là đăng ký lớp, mà là biết mình cần IELTS để làm gì.

Hãy tự hỏi ba câu:

• Nơi bạn muốn nộp hồ sơ (trường, cơ quan, chương trình) có đòi IELTS không, hay chấp nhận chứng chỉ khác?
• Họ cần mức điểm tổng và điểm từng skill là bao nhiêu?
• Họ cần loại Academic hay General Training?

Nếu bạn chưa trả lời được, hãy xem trang IELTS trên site này để có bức tranh chung, rồi hỏi trực tiếp nơi nhận hồ sơ. Mức điểm do từng nơi quy định, chúng tôi không thể nói thay.

Bài thi gồm những gì

Theo trang chính thức của IELTS, bài thi dài 2 giờ 45 phút, gồm bốn phần:

1. Listening: khoảng 30 phút.
2. Reading: 60 phút, đã tính thời gian chuyển đáp án.
3. Writing: 60 phút.
4. Speaking: 11 đến 14 phút, nói trực tiếp với giám khảo.

Phần Nghe và Nói giống nhau ở hai loại bài thi. Phần Đọc và Viết khác nhau giữa Academic và General Training; bạn có thể đọc thêm ở bài chọn IELTS Academic hay General Training.

Điểm được tính thế nào

Mỗi skill có một điểm từ 0 đến 9. Điểm chung là trung bình của bốn skill, làm tròn đến nửa band. Theo cách làm tròn do IELTS công bố, nếu trung bình kết thúc bằng .25 thì làm tròn lên nửa band kế tiếp; nếu kết thúc bằng .75 thì làm tròn lên band tròn kế tiếp.

Ví dụ: bốn điểm 6,0 - 6,0 - 6,5 - 6,5 có trung bình 6,25, nên điểm chung là 6,5.

IELTS mô tả band 5 là "Modest" (có vốn tiếng Anh một phần, xử lý được ý chung nhưng còn nhiều lỗi), band 6 là "Competent" (dùng tiếng Anh hiệu quả dù còn sai sót) và band 7 là "Good" (dùng tiếng Anh thành thạo, thỉnh thoảng còn sai). Những mô tả này giúp bạn hình dung mình đang ở đâu, nhưng mức cần đạt vẫn do nơi nhận hồ sơ quyết định.

Bắt đầu từ đâu khi chưa biết gì

Bước 1: biết mình đang ở đâu

Làm một bài thi thử đủ bốn phần, có bấm giờ. Ghi lại điểm từng phần, không cần ngại nếu chưa cao. Bạn cần con số này để biết khoảng cách tới mục tiêu. Nếu điểm ban đầu còn thấp so với mục tiêu, bạn có thể cần học tiếng Anh nền tảng trước; xem thêm skill tiếng Anh giao tiếp.

Bước 2: đặt mục tiêu theo skill

Điểm chung chỉ là con số tổng. Hãy ghi riêng điểm Nghe, Đọc, Viết, Nói. Phần nào thấp nhất thì dành nhiều thời gian nhất cho phần đó.

Bước 3: chọn cách học hợp với bạn

• Tự học: làm đề mẫu, tự chấm Nghe và Đọc, nhờ người có kinh nghiệm góp ý Viết và Nói.
• Lớp luyện thi: có giáo viên sửa bài và lộ trình rõ. Học phí và thời lượng khác nhau tuỳ nơi, nên hãy hỏi kỹ cách chấm bài và số giờ luyện nói của mỗi học viên.
• Vừa làm vừa học: mỗi ngày luyện một skill, mỗi tuần một bài thi thử.

Thời gian cần để lên một band khác nhau tuỳ từng người. Chúng tôi không đưa ra số tháng cố định vì chưa có nguồn gốc đáng tin cho một con số chung cho mọi người.

Bước 4: luyện đều, ghi lại lỗi

Mỗi lần luyện xong, ghi ba lỗi bạn hay mắc nhất. Sau hai tuần, xem lại danh sách đó. Bạn sẽ thấy lỗi nào lặp lại nhiều nhất và biết nên sửa gì trước.

Học IELTS ở đâu cũng được

Bạn không nhất thiết phải học ở một nơi cụ thể. Có nhiều đường học hợp lệ: tự học bằng đề mẫu và tài liệu của chính tổ chức thi, học lớp trực tuyến, học ở trung tâm ngoại ngữ, nhờ người đi trước kèm, hoặc học khoá ngắn hạn thu phí do một số trường đại học, cao đẳng mở. Mỗi hướng có điểm mạnh và điều phải đánh đổi:

• Tự học hoặc học trực tuyến: linh hoạt về giờ giấc, bạn tự điều chỉnh nhịp học. Đổi lại, bạn phải tự giữ kỷ luật và tìm người góp ý cho phần Viết và Nói.
• Trung tâm hoặc khoá ngắn hạn của trường: có lộ trình, có giáo viên sửa bài và lịch học cố định. Đổi lại, học phí và lịch học khác nhau tuỳ nơi, và bạn cần đi học đúng giờ.

Chúng tôi không đề xuất một nơi nào. Dù chọn cách nào, hãy hỏi trước về cách chấm bài Viết và Nói, số giờ luyện nói của mỗi học viên, và có bài thi thử đủ bốn phần hay không.

Chứng chỉ: bạn sẽ nhận gì

IELTS chính là chứng chỉ phổ biến cho mục tiêu du học, định cư hoặc hồ sơ cần tiếng Anh. Kết quả là điểm của bài thi, do kỳ thi cấp, nên không phụ thuộc bạn đã học ở trung tâm, ở trường hay tự học. Chứng chỉ không bắt buộc với mọi người: chỉ cần khi nơi nhận hồ sơ yêu cầu.

Chi phí và thời hạn cần lưu ý

Theo trang của IDP IELTS Việt Nam, lệ phí thi IELTS Academic và General Training là 4.664.000 đồng, đã gồm 8% thuế giá trị gia tăng, áp dụng từ 01/07/2023 đến 31/12/2026. Mức phí sau thời điểm này có thể thay đổi, bạn nên kiểm tra lại khi đăng ký.

Về kết quả, trang chính thức của IELTS cho biết bài thi trên máy thường có kết quả sau 1 đến 5 ngày, bài thi trực tuyến sau 6 đến 8 ngày. Hãy tính thời gian này khi nộp hồ sơ có hạn.

Một vài lưu ý để không đi sai hướng

• Đừng chọn mục tiêu band chỉ vì nghe bạn bè nói. Hãy hỏi nơi nhận hồ sơ.
• Đừng thi sớm khi chưa làm bài thi thử, vì lệ phí mỗi lần thi là một khoản đáng kể.
• Nếu bạn đang chuẩn bị xét tuyển đại học, hãy xem công cụ quy đổi IELTS trên site để biết cách trường quy đổi điểm; mỗi trường có quy định riêng và thay đổi theo năm.
• Nếu bạn muốn học ngành về ngoại ngữ ở trường, xem trang ngành Ngôn ngữ Anh.
• Nếu bạn quan tâm các ngoại ngữ khác, xem cả nhóm skill Ngôn ngữ.

IELTS có thể giúp ích khi mục tiêu của bạn rõ. Còn nếu chưa rõ, bạn không phải vội: học tiếng Anh đều đặn vẫn có ích cho mọi hướng đi sau này.