Ngành Kinh doanh thương mại có khó không? Khó ở đâu, vượt thế nào

Ngành Kinh doanh thương mại có khó không? Về kiến thức, không quá nặng so với nhiều ngành khác. Cái khó nằm ở hai chỗ: các môn cần tính toán trong những năm đầu, và áp lực doanh số cùng những lời từ chối khi bạn bắt đầu đi làm.

Nói thẳng như vậy không phải để doạ. Hầu hết những cái khó dưới đây đều luyện được, và biết trước thì bạn chuẩn bị được từ bây giờ.

Trên lớp, phần nào làm sinh viên vất vả nhất?

Thường là các môn có con số: kinh tế học, thống kê, kế toán cơ bản, và phần dự báo trong quản lý hàng tồn kho. Nhiều bạn chọn ngành vì thích giao tiếp nên bất ngờ khi gặp các môn này.

Vài tình huống hay gặp:

• Bài tập yêu cầu tính giá vốn, lãi gộp, điểm hoà vốn của một mặt hàng, và bạn nhầm giữa "lãi trên giá bán" với "lãi trên giá vốn".
• Bài thống kê cho bảng số bán 12 tháng và hỏi mùa nào bán chạy, vì sao. Tính thì được, giải thích bằng lời lại khó.
• Môn kế toán cơ bản với nợ, có, bảng cân đối, cần làm nhiều bài mới quen.

Tin tốt là mức toán ở đây là toán ứng dụng, không phải toán nâng cao. Người chịu làm bài tập đều đặn thường qua được. Danh sách các mảng kiến thức theo từng năm có ở bài ngành Kinh doanh thương mại học những môn gì.

Áp lực doanh số có nặng không?

Có, với phần lớn vị trí bán hàng. Trang ngành ghi rõ nhiều việc gắn với chỉ tiêu doanh số, thu nhập dao động theo kết quả bán.

Áp lực này có ba lớp:

1. Con số mỗi tháng. Đầu tháng nhận chỉ tiêu, cuối tháng bị nhìn vào kết quả. Tháng thị trường chậm vẫn phải xoay xở.
2. Lời từ chối. Gọi cả buổi, có khi chỉ một vài người đồng ý gặp. Với người mới, cảm giác này khá nặng.
3. Thu nhập lên xuống. Theo Cục Thống kê năm 2024, thu nhập bình quân tháng ngành bán buôn, bán lẻ là 8,86 triệu đồng; nhưng với người nhận hoa hồng, từng tháng có thể cao hơn hoặc thấp hơn nhiều. Cách đọc số này ở bài lương ngành Kinh doanh thương mại.

Người vượt qua được thường là người tách được "khách từ chối lời chào hàng" khỏi "khách từ chối mình". Việc này cần thời gian, và làm thêm bán hàng từ khi còn đi học giúp bạn quen sớm.

Học rộng mà không sâu: cái khó ít ai nói

Nội dung Kinh doanh thương mại dễ trùng với Quản trị kinh doanh và Marketing. Nếu không tự chọn hướng, bạn có thể ra trường với cảm giác biết mỗi thứ một ít.

Dấu hiệu bạn đang học lan man: đến năm ba vẫn chưa trả lời được "mình muốn làm bán hàng, thu mua hay quản lý cửa hàng". Cách khắc phục là chọn một hướng sớm, rồi chọn môn tự chọn, đề tài bài tập lớn, nơi thực tập theo hướng đó. Nếu bạn thấy mình thiên về điều hành chung, có thể xem thêm ngành Quản trị kinh doanh.

Một cách tự kiểm tra đơn giản: mỗi học kỳ, viết ra ba việc bạn làm được mà học kỳ trước chưa làm được, ví dụ lập bảng nhập xuất tồn, viết một thư chào hàng, trình bày một kế hoạch khuyến mại. Nếu danh sách ngày càng gắn với một hướng nghề, bạn đang đi đúng. Nếu nó toàn là tên môn học, hãy dành thêm thời gian cho việc thực hành.

Giờ giấc và sức lực ở vị trí cửa hàng

Giám sát cửa hàng, siêu thị làm theo ca, đứng nhiều, hay trực cuối tuần và ngày lễ, đúng lúc bạn bè được nghỉ. Nhân viên kinh doanh đi thị trường thì phải di chuyển nhiều, nắng mưa đều đi.

Đây không phải điều ai cũng thích. Nhưng đổi lại, đây là những việc cần người có mặt tại chỗ, nên ít bị AI tạo sinh làm thay. Chi tiết ở bài Kinh doanh thương mại có bị AI thay thế không.

Có phần nào dễ hơn bạn nghĩ không?

Có. Nhiều người lo phải "có khiếu kinh doanh bẩm sinh", thực ra phần lớn kỹ năng bán hàng học được qua lặp lại: chuẩn bị, gặp khách, ghi chú, rút kinh nghiệm.

Ngành cũng không đòi hỏi vẽ, lập trình hay phòng thí nghiệm. Kiến thức gắn với đời sống hằng ngày: đi chợ, vào siêu thị, mua hàng trên mạng đều là chất liệu để hiểu bài. Một số hiểu lầm khác về độ khó của ngành được gỡ ở bài hiểu lầm về ngành Kinh doanh thương mại.

Làm sao vượt qua phần khó?

Chuẩn bị theo đúng chỗ khó: con số, lời từ chối, và hướng đi.

• Với các môn tính toán: ôn phần trăm, tỷ lệ, hàm số bậc nhất từ lớp 12; năm nhất làm bài tập ngay sau mỗi buổi học, đừng dồn tới trước thi.
• Với bảng tính: tự luyện cộng, lọc, sắp xếp, lập bảng nhập xuất tồn. Kỹ năng này dùng từ môn học tới đi làm.
• Với lời từ chối: đi làm thêm bán hàng một mùa hè, hoặc thử bán vài món đồ cũ trên nhóm mua bán.
• Với hướng đi: cuối năm hai, viết ra một hướng bạn muốn thử và chọn nơi thực tập theo hướng đó.
• Với sức lực: nếu nhắm vị trí cửa hàng, hãy thử làm ca cuối tuần ở một cửa hàng để biết mình chịu được không.

Các kỹ năng cụ thể và cách luyện nằm ở bài ngành Kinh doanh thương mại cần kỹ năng gì.

Bước tiếp theo: đọc phần điều cần cân nhắc trên trang ngành Kinh doanh thương mại. Nếu những cái khó trên làm bạn thấy hứng thú hơn là ngại, đó là tín hiệu tốt.