Ngành Ngôn ngữ Đức học những môn gì? Lộ trình bốn năm

Ngành Ngôn ngữ Đức học những môn gì? Hai năm đầu, bạn học tiếng Đức gần như từ đầu: phát âm, ngữ pháp, nghe, nói, đọc, viết. Hai năm sau, bạn học dịch, ngôn ngữ học, văn hoá và văn học Đức, cùng tiếng Đức dùng trong một nghề cụ thể.

Dưới đây là bức tranh chung ở nhiều trường. Tên môn và thứ tự có thể khác, nên cuối bài chúng tôi chỉ cách đọc chương trình đào tạo của trường bạn nhắm.

Năm nhất: làm quen với một ngôn ngữ hoàn toàn mới

Năm nhất chủ yếu là tiếng Đức cơ bản, học dày, nhiều giờ trên lớp. Phần lớn sinh viên vào ngành chưa biết tiếng Đức, vì các trường nhận tổ hợp có môn Tiếng Anh.

Những gì bạn thường gặp trong năm này:

• Ngữ âm: cách đọc các nguyên âm có dấu hai chấm như ä, ö, ü, âm "ch", chữ ß.
• Ngữ pháp nền: danh từ có ba giống der, die, das; mạo từ đổi theo cách; động từ chia theo ngôi.
• Thực hành tiếng theo bốn kỹ năng, thường đi theo các bậc của Khung tham chiếu chung châu Âu, bắt đầu từ A1.
• Một số môn chung của bậc đại học, như giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh, và các môn lý luận chính trị.

Cảm giác phổ biến của năm này là tiến bộ nhanh ở vài tháng đầu, rồi chững lại khi ngữ pháp bắt đầu dày lên. Chúng tôi viết riêng về chỗ khó này trong bài ngành Ngôn ngữ Đức có khó không.

Năm hai: tiếng Đức bắt đầu dùng được

Năm hai tiếp tục thực hành tiếng ở bậc cao hơn, và bắt đầu có các môn về văn hoá, xã hội Đức. Mục tiêu là đọc được bài báo ngắn, viết được thư, nói được về các chủ đề quen thuộc.

Nhiều trường xếp vào giai đoạn này:

• Thực hành tiếng ở bậc trung cấp, với bài đọc dài hơn và bài nghe tốc độ gần thật.
• Đất nước học: lịch sử, địa lý, chính trị, xã hội các nước nói tiếng Đức.
• Các môn cơ sở về ngôn ngữ, như dẫn luận ngôn ngữ học, tiếng Việt thực hành, cơ sở văn hoá Việt Nam.
• Ngoại ngữ thứ hai, thường là tiếng Anh ở các trường ngoại ngữ.

Môn tiếng Việt và văn hoá Việt Nam hay bị xem nhẹ, nhưng chúng quyết định bạn dịch sang tiếng Việt có tự nhiên hay không.

Năm ba: dịch và ngôn ngữ học

Năm ba là lúc tiếng Đức chuyển từ "môn học" thành "công cụ làm việc". Các môn dịch xuất hiện, và bạn học cách ngôn ngữ được mô tả một cách hệ thống.

Nhóm môn thường gặp:

• Lý thuyết dịch, rồi biên dịch (dịch viết) và phiên dịch (dịch nói), đi từ văn bản thông thường tới văn bản chuyên ngành.
• Ngôn ngữ học tiếng Đức: ngữ âm học, từ vựng học, ngữ pháp học, có khi có ngôn ngữ học đối chiếu Đức – Việt.
• Văn học Đức qua các giai đoạn, đọc trích đoạn tác phẩm bằng tiếng Đức.

Đây cũng là năm nhiều trường cho chọn hướng. Hướng biên phiên dịch nặng về dịch. Hướng kinh tế hoặc du lịch có môn tiếng Đức theo lĩnh vực. Hướng giảng dạy có môn phương pháp dạy tiếng. Nếu bạn đã biết mình muốn làm gì, hãy đọc trước bài Ngôn ngữ Đức ra trường làm gì để chọn hướng cho khớp.

Năm tư: thực tập và khoá luận

Năm cuối thường gồm thực tập ở cơ quan hoặc doanh nghiệp, rồi khoá luận tốt nghiệp hoặc các môn học thay thế. Một số môn chuyên sâu theo hướng đã chọn vẫn tiếp tục.

Nơi thực tập hay gặp với sinh viên tiếng Đức:

• Công ty dịch thuật, văn phòng công chứng bản dịch.
• Công ty du lịch có khách từ các nước nói tiếng Đức.
• Doanh nghiệp có đối tác, khách hàng hoặc vốn từ Đức, Áo, Thuỵ Sĩ.
• Trung tâm tiếng Đức, trung tâm tư vấn du học.

Thực tập là lúc bạn biết mình hợp với dịch trên giấy hay hợp với làm việc cùng người. Nhiều người đổi hướng sau đợt thực tập này, và đó là chuyện bình thường.

Môn nào khó nhất với sinh viên tiếng Đức?

Thường là ngữ pháp năm nhất và phiên dịch năm ba. Ngữ pháp khó vì phải nhớ giống của từng danh từ và đổi đuôi theo bốn cách. Phiên dịch khó vì phải nghe, hiểu, nói lại gần như cùng lúc, trong khi động từ tiếng Đức hay nằm cuối câu.

Một môn ít ai ngờ là văn học. Đọc văn bản cũ bằng tiếng Đức cần vốn từ rộng và kiên nhẫn. Nếu bạn thích đọc, đây lại là môn dễ chịu nhất. Muốn luyện sẵn những kỹ năng này trước khi vào trường, xem bài ngành Ngôn ngữ Đức cần kỹ năng gì.

Chương trình ở các trường có giống nhau không?

Giống ở khung lớn, khác ở chi tiết. Hai trường trên site ghi rõ thời gian học 4 năm: chương trình đào tạo Ngôn ngữ Đức của Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội ban hành năm 2023 ghi 04 năm; Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh ghi học phí khoá 2024 thu theo khoá 4 năm học, 8 học kỳ.

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn còn có hai chương trình tên khác nhau: chương trình Chuẩn và chương trình Chuẩn quốc tế. Hai chương trình có học phí khác nhau; phần học phí chúng tôi so ở bài học phí ngành Ngôn ngữ Đức. Nội dung khác nhau thế nào thì bạn nên hỏi trực tiếp Khoa Ngữ văn Đức của trường.

Khi đọc chương trình đào tạo của một trường, hãy tìm ba thứ:

1. Bao nhiêu phần là thực hành tiếng, bao nhiêu phần là lý thuyết ngôn ngữ và văn học.
2. Trường có cho chọn hướng không, và hướng nào khớp với nghề bạn muốn.
3. Thực tập kéo dài bao lâu, ở đâu, trường có hỗ trợ tìm chỗ không.

Bước tiếp theo: mở trang ngành Ngôn ngữ Đức để xem ba trường đang đào tạo, rồi tải chương trình đào tạo của trường bạn thích nhất và đánh dấu ba điểm trên. Nếu còn cả năm lớp 12 phía trước, bài chuẩn bị gì trước khi học Ngôn ngữ Đức có lịch việc cụ thể.