Lương ngành Công nghệ thông tin: người mới kỳ vọng bao nhiêu?

Theo TopDev Vietnam IT Market Report 2024–2025, người mới vào nghề công nghệ thông tin kỳ vọng nhận 415–510 USD mỗi tháng trước thuế, trung bình 480 USD. Đó là con số đáng tin nhất về lương ngành Công nghệ thông tin cho người mới mà chúng tôi có, và nó là mức kỳ vọng, không phải lương đã nhận.

Bài này giải thích con số đó nói được gì, không nói được gì, và cách bạn tự kiểm tra lương thật trước khi đặt kỳ vọng cho mình.

Người mới ra trường nhận khoảng bao nhiêu?

Chúng tôi chưa có số liệu đủ tin cậy về lương thực nhận của người mới ra trường. Con số gần nhất là mức kỳ vọng: 415–510 USD/tháng trước thuế, trung bình 480 USD, theo TopDev 2024–2025.

Bạn đọc con số này như sau:

• "Kỳ vọng" là mức người mới vào nghề mong được trả. Doanh nghiệp có thể trả cao hơn cho người giỏi hoặc thấp hơn khi nhiều người cùng ứng tuyển.
• "Trước thuế" là tổng lương ghi trên hợp đồng, chưa trừ thuế thu nhập cá nhân và bảo hiểm bắt buộc.
• Đơn vị là USD. Bạn tự quy đổi theo tỷ giá lúc đọc; chúng tôi không quy đổi sẵn để tránh con số lỗi thời.
• Báo cáo nói về người làm nghề công nghệ thông tin nói chung, không tách theo ngành học. Người học Kỹ thuật phần mềm hay Khoa học máy tính cũng nằm trong đó.

Kỹ sư phần mềm có kinh nghiệm thì sao?

Cùng báo cáo TopDev ghi lương tháng trước thuế ở mức giữa của kỹ sư phần mềm (Software Developer/Engineer) là 1.350 USD. Con số này tính chung mọi mức kinh nghiệm, từ người mới đến người làm lâu năm.

"Mức giữa" nghĩa là xếp mọi người từ thấp đến cao, người đứng giữa nhận 1.350 USD. Một nửa nhận ít hơn, một nửa nhận nhiều hơn. Vì có cả người làm nhiều năm trong đó, bạn không nên dùng 1.350 USD để hình dung lương năm đầu.

Khoảng cách giữa 480 USD kỳ vọng của người mới và 1.350 USD ở mức giữa cho thấy một điều: trong ngành này, lương tăng chủ yếu theo kinh nghiệm và năng lực, không theo tấm bằng. Mức 1.350 USD này được dẫn trên trang ngành Khoa học máy tính, nơi nghề chính là kỹ sư phần mềm.

Với bốn vị trí còn lại mà trang ngành Công nghệ thông tin theo dõi (lập trình viên web, quản trị hệ thống, kiểm thử phần mềm, hỗ trợ kỹ thuật), chúng tôi chưa có số liệu lương riêng đủ tin cậy nên không đưa khoảng lương.

Vì sao hai người cùng học Công nghệ thông tin lại nhận lương rất khác?

Vì "làm công nghệ thông tin" gồm những việc rất khác nhau, ở những nơi trả lương rất khác nhau. Tấm bằng giống nhau không làm lương giống nhau.

Những yếu tố thường tạo ra chênh lệch:

• Vị trí: viết phần mềm, quản trị hệ thống, kiểm thử hay hỗ trợ người dùng có mặt bằng lương riêng. Mô tả từng việc có trong bài ngành Công nghệ thông tin ra trường làm gì.
• Loại nơi làm: công ty làm sản phẩm, công ty làm dịch vụ cho khách nước ngoài, ngân hàng hay bộ phận công nghệ của một doanh nghiệp truyền thống.
• Ngoại ngữ: làm việc trực tiếp với khách hàng nước ngoài thường cần tiếng Anh, tiếng Nhật hay tiếng Hàn tốt.
• Hướng chuyên sâu: người có thêm một mảng sâu như bảo mật, dữ liệu hay hạ tầng thường có nhiều lựa chọn hơn người chỉ biết lập trình cơ bản.
• Thành phố: mặt bằng lương ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và các tỉnh khác nhau.
• Bằng chứng năng lực: sản phẩm cá nhân, kinh nghiệm thực tập, điểm bài kiểm tra kỹ thuật lúc phỏng vấn.

Tự kiểm tra lương thật bằng cách nào?

Hãy tự làm một cuộc khảo sát nhỏ trong một buổi tối. Số bạn tự gom sát với nơi bạn định làm hơn mọi con số chung.

1. Chọn một vị trí cụ thể, ví dụ "lập trình viên web mới ra trường tại Đà Nẵng".
2. Tìm 20–30 tin tuyển dụng có ghi rõ mức lương, bỏ qua tin ghi "thoả thuận".
3. Ghi vào bảng tính: vị trí, thành phố, số năm kinh nghiệm yêu cầu, lương thấp, lương cao, trước hay sau thuế.
4. Lọc giữ những tin yêu cầu dưới một năm kinh nghiệm. Xếp mức lương từ thấp đến cao và lấy mức ở giữa.
5. Hỏi hai, ba anh chị đã đi làm một hai năm xem con số đó có sát không.

Lưu ý khi đọc tin tuyển dụng: mức "lên tới" thường là trần dành cho người rất phù hợp; tin ghi khoảng rộng thì người mới thường nhận ở đầu thấp. Đọc báo cáo lương, hãy xem mẫu khảo sát gồm ai, bao nhiêu người, năm nào.

Làm gì để thu nhập tăng theo thời gian?

Trong ngành này, kỹ năng làm được việc được trả tiền nhiều hơn danh hiệu. Có ba việc bạn kiểm soát được từ khi còn đi học.

• Chọn một hướng sâu từ năm ba, như trang ngành khuyên, thay vì học mỗi thứ một chút.
• Làm ra sản phẩm có thật và đưa lên kho mã công khai, để nhà tuyển dụng thấy bạn làm được gì.
• Luyện tiếng Anh đọc hiểu tài liệu và giao tiếp cơ bản trong công việc.

Danh sách kỹ năng cụ thể nên luyện có trong bài ngành Công nghệ thông tin cần kỹ năng gì.

Có nên chọn Công nghệ thông tin vì lương?

Lương là một lý do chính đáng, nhưng đừng là lý do duy nhất. TopDev 2024–2025 ghi nhận vị trí thực tập và vị trí cho người mới ra trường ít đi, số hồ sơ cho mỗi vị trí tăng; vì vậy người vào ngành chỉ vì nghe lương cao dễ hụt hẫng ở năm đầu đi làm.

Nếu bạn thích mày mò, chịu tự học và chấp nhận vài năm đầu lương chưa cao, ngành có đường tăng thu nhập rõ theo năng lực. Nếu chưa chắc mình có hợp không, bài ngành Công nghệ thông tin hợp với ai có bài thử 7 ngày.

Bước tiếp theo: làm bảng khảo sát tin tuyển dụng ở trên cho thành phố bạn định sống, rồi so với chi phí học của trường bạn nhắm trong bài học phí ngành Công nghệ thông tin. Hai con số đặt cạnh nhau sẽ cho bạn một phép tính thực tế hơn mọi lời đồn.