7 hiểu lầm về ngành Thương mại điện tử trước khi chọn ngành

Hiểu lầm về ngành Thương mại điện tử khá nhiều, vì ai cũng từng mua hàng trên mạng và nghĩ mình đã hiểu ngành. Bảy hiểu lầm dưới đây là những điều chúng tôi hay gặp nhất khi học sinh lớp 12 và phụ huynh hỏi về ngành. Mỗi cái đi kèm thực tế, dựa trên số liệu các trường và tổ chức đã công bố.

Hiểu lầm 1: "Thương mại điện tử chỉ là bán hàng online"

Thực tế: bán hàng trực tuyến chỉ là phần nhìn thấy được. Đằng sau một đơn hàng là quảng cáo, kho, giao hàng, thanh toán, chăm sóc khách, dữ liệu và cả pháp luật về bảo vệ người tiêu dùng.

Ngành học cách vận hành toàn bộ hệ thống đó như một doanh nghiệp. Một người bán hàng qua trang cá nhân có thể làm theo cảm tính; người học ngành được dạy làm có quy trình, có số liệu, tính được lãi lỗ. Tổng quan về ngành có ở bài ngành Thương mại điện tử là gì.

Hiểu lầm 2: "Đây là một ngành công nghệ thông tin"

Thực tế: theo danh mục của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thương mại điện tử thuộc nhóm Kinh doanh, mã 7340122 (Thông tư 09/2022/TT-BGDĐT). Từ các khoá tuyển sinh sau 01/01/2027, mã mới là 340122, vẫn trong nhóm Kinh doanh (3401), theo Thông tư 74/2026/TT-BGDĐT.

Dù vậy, lượng công nghệ khác nhau giữa các trường. Theo trang của các trường, Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đăng chương trình trên trang Khoa Hệ thống thông tin, còn Học viện Ngân hàng đăng chương trình chất lượng cao trên trang Khoa Kinh doanh quốc tế. Bài Thương mại điện tử học những môn gì chỉ cách đọc bảng môn để biết chương trình nghiêng về đâu.

Hiểu lầm 3: "Thị trường tăng nhanh nên ra trường chắc chắn có việc"

Thực tế: thị trường tăng thật, nhưng không đảm bảo cho từng người. Theo VECOM, bán lẻ trực tuyến ở Việt Nam năm 2024 đạt khoảng 32 tỷ USD, tăng 27% so với năm trước.

Cùng lúc đó, nhiều việc đầu vào của ngành, như trả lời tin nhắn hay viết mô tả sản phẩm, đang được AI làm thay một phần. Cùng khối lượng việc có thể cần ít người hơn. Đó là lý do site xếp ngành ở mức CÂN NHẮC chứ không phải ĐÁNG HỌC.

Về tỷ lệ có việc làm, trong dữ liệu của site mới có ba chương trình công bố số riêng cho ngành, đều do trường tự công bố; ví dụ 100% với 49 người tốt nghiệp năm 2025 ở chương trình chuẩn của Đại học Kinh tế Quốc dân. Số này đáng khích lệ, nhưng chưa đủ để nói cho cả ngành.

Hiểu lầm 4: "Ngành mới nên điểm chuẩn thấp"

Thực tế: điểm chuẩn trải rất rộng. Có chương trình lấy điểm rất cao, có chương trình vừa sức hơn nhiều.

Năm 2026, theo điểm thi tốt nghiệp THPT (thang 30) các trường công bố: chương trình chuẩn của Đại học Kinh tế Quốc dân lấy 28,62; chương trình Thương mại số thông minh và đổi mới kinh doanh của Trường Đại học Ngoại thương lấy 27,2 (tổ hợp A00); trong khi chương trình tiếng Anh bán phần của Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh là 21,5. Chi tiết theo phương thức, xem bài Thương mại điện tử xét tuyển khối nào.

Hiểu lầm 5: "AI sẽ làm hết, học ngành này là phí"

Thực tế: AI thay đổi cách làm, không xoá sổ ngành. Chỉ số chống AI của ngành trên site là 47/100, mức trung bình thấp.

Theo ILO 2025, các nghề của ngành bị AI tạo sinh ảnh hưởng ở mức khác nhau: trang web bán hàng mức 4/4, marketing số và chăm sóc khách trực tuyến mức 3/4, vận hành gian hàng và quản lý bán hàng mức 2/4. Bị ảnh hưởng không có nghĩa là mất việc, mà là cách làm việc đổi. Người hiểu vận hành, dữ liệu và biết dùng AI sẽ vững hơn. Phân tích từng nghề có ở bài Thương mại điện tử có bị AI thay thế không.

Hiểu lầm 6: "Học xong chỉ làm được cho các sàn thương mại điện tử"

Thực tế: các sàn chỉ là một nơi làm việc trong rất nhiều nơi. Hầu như doanh nghiệp nào có bán hàng trên mạng đều cần người hiểu thương mại điện tử.

Người học ngành có thể làm cho nhà bán hàng trên sàn, thương hiệu bán lẻ, doanh nghiệp sản xuất có kênh trực tuyến, công ty dịch vụ quảng cáo số, đơn vị giao hàng hoặc tự kinh doanh. Vị trí cũng đa dạng: marketing số, vận hành gian hàng, chăm sóc khách, quản trị trang web, rồi quản lý kinh doanh trực tuyến. Mô tả từng vị trí nằm ở bài Thương mại điện tử ra trường làm gì.

Hiểu lầm 7: "Lương ngành này rất cao"

Thực tế: chúng tôi chưa mở được báo cáo lương nào đủ tin cậy riêng cho các nghề Thương mại điện tử. Những bảng lương "ngành thương mại điện tử" trên mạng thường không ghi nguồn, năm hay mức kinh nghiệm.

Con số chính thức gần nhất là mức chung: theo Báo cáo điều tra lao động việc làm 2024 của Cục Thống kê, lao động làm công hưởng lương có trình độ đại học trở lên có thu nhập bình quân 11,78 triệu đồng/tháng, tính mọi ngành và mọi mức kinh nghiệm. Cách tự kiểm tra lương thật, xem bài lương ngành Thương mại điện tử.

Còn một điều không phải hiểu lầm

Thương mại điện tử và Marketing có nhiều phần chồng nhau, và nhiều người phân vân giữa hai ngành là chuyện bình thường. Khác biệt chính nằm ở chỗ Thương mại điện tử có thêm vận hành và công nghệ, còn Marketing đi sâu vào thương hiệu và truyền thông. Bài Marketing và Thương mại điện tử khác nhau thế nào đặt hai ngành cạnh nhau.

Bước tiếp theo: đọc trang ngành Thương mại điện tử để xem kết luận CÂN NHẮC được đưa ra thế nào, rồi kiểm tra lại xem hiểu lầm nào trong bảy điều trên từng khiến bạn thích hoặc ngại ngành này.