Ngành Quản trị mạng máy tính học những môn gì trong 3 năm?

Ngành Quản trị mạng máy tính học theo đúng thứ tự một hệ thống được dựng lên: hiểu máy tính, nối máy tính thành mạng, dựng máy chủ và dịch vụ, rồi bảo vệ và vận hành cả hệ thống. Phần lớn thời gian là thực hành trong phòng máy, xen giữa là kỳ thực tập ở doanh nghiệp.

Bài này mô tả các khối môn thường gặp ở bậc cao đẳng. Tên môn và thứ tự học ở mỗi trường một khác, nên hãy dùng bài như bản đồ, rồi đối chiếu với chương trình đào tạo chính thức của trường.

Ba năm cao đẳng thường chia ra sao?

Thường là: năm đầu học nền, năm hai học mạng và máy chủ, năm ba học nâng cao và đi thực tập. Ví dụ, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng tự công bố thời gian đào tạo cao đẳng là 3 năm cho nhóm ngành này.

Năm thứ nhất: nền máy tính

Bạn bắt đầu từ chiếc máy tính và những gì chạy trên nó.

• Các môn chung của bậc cao đẳng: chính trị, pháp luật, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng, ngoại ngữ, tin học.
• Cấu trúc máy tính, lắp ráp và cài đặt: nhận biết linh kiện, lắp máy, cài hệ điều hành, xử lý lỗi phần cứng thường gặp.
• Hệ điều hành: cách Windows và Linux quản lý tệp, người dùng, tiến trình.
• Mạng máy tính căn bản: mô hình phân tầng mạng, địa chỉ IP, cáp mạng, cách hai máy "nói chuyện" với nhau.

Năm thứ hai: mạng và máy chủ

Đây là năm bạn bắt đầu thấy mình "ra dáng" người làm nghề.

• Chia địa chỉ IP thành các mạng con, thiết kế mạng nội bộ cho một văn phòng.
• Cấu hình bộ chuyển mạch và bộ định tuyến: tạo mạng ảo (VLAN), định tuyến tĩnh và động.
• Quản trị máy chủ Windows: quản lý tài khoản tập trung với Active Directory, chia sẻ tệp, phân quyền.
• Quản trị máy chủ Linux: dòng lệnh, dựng các dịch vụ như DNS, DHCP, máy chủ web, máy chủ thư điện tử.
• Thi công mạng: đi dây theo chuẩn, bấm đầu cáp, kiểm tra đường truyền.

Năm thứ ba: nâng cao và thực tập

Năm cuối gom mọi thứ lại thành một hệ thống chạy được.

• Bảo mật mạng: tường lửa, mạng riêng ảo (VPN), phân quyền, sao lưu và phục hồi.
• Ảo hoá và, ở nhiều trường, làm quen với điện toán đám mây.
• Giám sát hệ thống: đọc nhật ký, đặt cảnh báo khi dịch vụ ngừng.
• Đồ án hoặc bài tổng hợp: thiết kế và dựng mạng cho một doanh nghiệp giả định.
• Thực tập ở doanh nghiệp.

Môn nào thường khó nhất?

Ba chỗ nhiều người vấp: chia địa chỉ IP, định tuyến và dòng lệnh Linux. Cả ba đều khó lúc đầu rồi dễ dần nếu luyện đều.

Chia địa chỉ IP đòi hỏi quen với hệ nhị phân và tính nhẩm nhanh. Định tuyến khó vì bạn phải hình dung đường đi của gói tin qua nhiều thiết bị. Linux thì lạ với người chỉ quen bấm chuột trên Windows.

Chúng tôi phân tích kỹ từng chỗ khó và cách vượt qua ở bài Quản trị mạng máy tính có khó không.

Học thực hành nhiều đến mức nào?

Nhiều. Giáo dục nghề nghiệp đặt nặng tay nghề, nên phần lớn buổi học diễn ra trong phòng máy hoặc xưởng thực hành.

Một buổi thực hành điển hình có thể như sau: giảng viên giao sơ đồ mạng của một văn phòng ba phòng ban. Bạn chia địa chỉ IP, cấu hình bộ chuyển mạch để tách các phòng, dựng máy chủ cấp địa chỉ tự động, rồi kiểm tra xem máy phòng Kế toán có vào được máy chủ tệp không. Nếu không được, bạn dò từng bước cho tới khi tìm ra lỗi.

Phần mềm mô phỏng như Cisco Packet Tracer và máy ảo giúp bạn luyện lại ở nhà mà không cần mua thiết bị.

Thực tập cuối khoá diễn ra thế nào?

Thường bạn được gửi tới một doanh nghiệp hoặc tổ chức có phòng công nghệ thông tin, làm cùng người đang làm nghề. Việc đầu tiên thường là hỗ trợ người dùng và theo dõi hệ thống.

Đây là lúc bạn học những điều phòng thực hành không dạy được: nói chuyện với người dùng không rành kỹ thuật, làm theo quy trình của công ty, ghi lại mỗi lần sửa lỗi. Hãy hỏi trường xem họ có hỗ trợ tìm nơi thực tập không và kỳ thực tập kéo dài bao lâu.

Cao đẳng và trung cấp học khác nhau thế nào?

Cả hai cùng dạy tay nghề, nhưng cao đẳng thường dài hơn và đi sâu hơn ở phần máy chủ, bảo mật, thiết kế mạng. Trung cấp thường tập trung vào lắp đặt, bảo trì và hỗ trợ người dùng.

Site hiện chưa có dữ liệu chương trình trung cấp nào của nghề này. Nếu bạn cân nhắc trung cấp, hãy hỏi trường về thời lượng, nội dung và đường học tiếp lên cao đẳng.

Còn nếu bạn đang phân vân với bậc đại học, ngành Mạng máy tính và truyền thông dữ liệu học sâu hơn về lý thuyết và thiết kế hệ thống. Bài so sánh Quản trị mạng máy tính với An toàn thông tin cũng đặt phần môn học của hai bên cạnh nhau.

Làm sao xem chương trình học thật của một trường?

Cách chắc nhất là đọc trang của khoa phụ trách. Ví dụ, Khoa Công nghệ Thông tin của Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng có mục riêng cho nghề Quản trị mạng.

Khi đọc, bạn để ý ba điều:

1. Tỷ lệ giờ thực hành so với lý thuyết.
2. Có học Linux, ảo hoá, điện toán đám mây không, vì đây là phần nhà tuyển dụng hay hỏi.
3. Kỳ thực tập kéo dài bao lâu, ở đâu.

Bước tiếp theo: xem trang ngành Quản trị mạng máy tính để biết kết luận chung của site. Nếu bạn muốn luyện trước từ bây giờ, bài chuẩn bị gì trước khi học Quản trị mạng máy tính có lộ trình từ lớp 12.